• БИДНИЙ ТУХАЙ
    • ҮҮСГЭН БАЙГУУЛЛАГЧ
    • ТҮҮХЭН ЗАМНАЛ
    • СУДАЛГААНЫ ТУХАЙ
    • АЙМГУУДЫН ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАРЫН ЧУУЛГАН
    • МЭДЭЭ, МЭДЭЭЛЭЛ
    • ТҮГЭЭМЭЛ АСУУЛТ, ХАРИУЛТ
    • ХОЛБОО БАРИХ

Сэлэнгэ

1931 онд “Газар тариалангийн аймаг” нэртэйгээр байгуулагдаж, 1934 онд ард түмний хүсэлтээр Сэлэнгэ аймаг хэмээн нэрлэжээ. Аймгийн төв нь Сүхбаатар хот, нийслэл Улаанбаатар хоттой төмөр зам болон асфальтан хучилттай замаар холбогддог ба нийслэлээс 321 км зайтай оршино.

Сэлэнгэ аймаг нь газар тариалан голлон хөгжүүлсэн аймаг. Манай орны газар тариалангийн талбайн үлэмж хэсэг Орхон, Сэлэнгийн сав газарт төвлөрсөн байдаг. Улсын үр тарианы 45 орчим хувийг үйлдвэрлэдэг, 570 гаруй мянган малтай. Сэлэнгэ аймагт мод боловсруулах, гурилын, хүнсний, спирт бал бурмын үйлдвэр, вагон засварын газрууд байдаг. Сүхбаатар хот төмөр зам ба авто замын гол зангилаа нутаг бөгөөд хилийн байнгын чухал гарцын нэг юм.

Газар зүй

Сэлэнгэ аймаг Монгол орны нутгийн хойд хэсэгт Орхон, Сэлэнгийн сав газарт оршдог. Нутгийн баруун хойд хэсгээр юрийн хурдас, өмнөд хэсгээр нь герциний боржин, зүүн хэсэгт гүний боржин тархжээ.

Ургамал, амьтан

Нутгийн уулархаг хэсгээр ой хөвч тайга, бусад хэсгээр бэлчээрийн ургамал, гол мөрдийн хөндийгөөр шугуй ургажээ. Ойн ба хээрийн амьтад тархсан.

Онцлог газрууд

Аймгийн нутагт нүүрс (Улаантолгой, Шарын гол), төмөр (Төмөртэй, Төмөртолгой), алт (Их Алтат, Бугант, Толгойт) болон барилгын материалын баялаг бий. Сэлэнгэ, Орхон, Хараа, Ерөө зэрэг манай орны том гол мөрд урсана. Ерөө, Товхонханы, Хондын Могойн зэрэг рашаантай. Нутгийн ихэнх хэсэгт уулын хар шороон хөрс, гол мөрдийн хөндийн хагшаа хурдаст хөрс тархжээ.

Мэдээллийн эх сурвалж: http://selenge.gov.mn

https://mn.wikipedia.org/wiki

СЭЛЭНГЭ
Ерөнхий үзүүлэлтүүд2021Эрэмбэ
Нутаг дэвсгэрийн хэмжээ (мянган км2)41.218
Сумдын тоо (Number of soums)17.0
Хүн амын тоо (мянга)109.34
ДНБ (оны үнээр, тэрбум төгрөг)867.53
Нэг хүнд ногдох ДНБ (оны үнээр, мянган төгрөг)7938.04
Ажилгүйдлийн түвшин (%)10.917
Инфляц (%)2.06

ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАРЫН ТӨЛӨВ БАЙДАЛ, ЭРЭМБЭ

Байгаль орчны эмзэг байдлын индекc

ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАРЫН ЕРӨНХИЙ ҮНЭЛГЭЭ

ЭРЭМБЭЭР

20202021
Эдийн засгийн тамир тэнхээ66
Засаглалын үр ашиг123
Бизнесийн үр ашиг43
Дэд бүтэц1113

ЭДИЙН ЗАСГИЙН ТАМИР ТЭНХЭЭ

20202021
Эдийн засаг54
Эдийн засгийн салбарууд62
Хүн амын амьжиргааны түвшин1310
Хөдөлмөр эрхлэлт1119

ЗАСАГЛАЛЫН ҮР АШИГ

20202021
Аймгийн төсөв91
Институцийн тогтолцоо86
Бизнесийн эрхзүй103
Нийгмийн тогтолцоо1911

БИЗНЕСИЙН ҮР АШИГ

20202021
Бизнесийн орчин126
Хөдөлмөрийн зах зээл, бүтээмж113
Санхүү74
Менежментийн хэвшил72

ДЭД БҮТЭЦ

20202021
Үндсэн дэд бүтэц137
Технологийн дэд бүтэц128
Боловсрол, соёл116
Эрүүл мэнд, хүрээлэн буй орчин1615

ДАВУУ ТАЛ /ЭРЭМБЭЭР/

Эдийн засгийн тамир тэнхээ
Тариалсан талбай
1
Аж үйлдвэрийн салбарын борлуулалт (%)
3
Хүн амын ачаалал
3
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
3
Аж үйлдвэр, барилгын салбарын хөгжил
4
Нэг хүнд ногдох ДНБ
4
100 га хадлан, бэлчээрийн талбайд ногдох малын тоо
5
Ногоон эдийн засгийн ойлголт
5
Эдийн засгийн төрөлжилт
5
Засаглалын үр ашиг
Шударга бус өрсөлдөөн
1
Татвараас зайлсхийх
2
Авлига, хээл хахууль
2
Шилжих хөдөлгөөн ба хүйсийн тэнцвэрт байдал
2
Шилжих хөдөлгөөн - аймгийн төв
2
Төсвийн орлого, зарлагын харьцаа
3
Төрийн үйлчилгээ
3
Захиргааны зохицуулалтууд
3
Төсвийн зарлага (%)
3
Бизнесийн үр ашиг
Хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж
2
Нягтлан бодох бүртгэл ба аудит
2
Зээл авах боломж
2
Хувиараа бизнес эрхлэх боломж
2
Байгууллагын хөрөнгө оруулалт
2
Хөдөлмөрийн бүтээмж
3
Банкуудын зээлийн хүү
3
Нийгмийн хариуцлага
3
Банк, санхүүгийн үйлчилгээ
4
Дэд бүтэц
Халаалтын үнэ
1
Сурагч-багшийн харьцаа (цэцэрлэг)
1
Цаг уур
1
Цэвэр агаар
2
Цахилгааны үүсгүүртэй малчин өрх
2
Хүнсний аюулгүй байдал
2
Дижитал төхөөрөмжүүдийн хэрэглээ
3
Холбооны салбарын нийт орлого
3
Нялхсын эндэгдлийн түвшин
3

СУЛ ТАЛ /ЭРЭМБЭЭР/

Эдийн засгийн тамир тэнхээ
Эдийн засгийн идэвхтэй хүн ам
21
Ажиллах хүчний оролцооны түвшин
20
Хадгаламж
18
Хөдөлмөр эрхлэлтийн түвшин
17
Ажилгүйдлийн түвшин
17
Малын тоо
17
Хөдөлмөрийн бирж
16
Эдийн засгийн хөгжлийн түвшин
15
Засаглалын үр ашиг
Жендерийн тэгш бус байдлын индекс
19
Шилжих хөдөлгөөн - хот
19
Гэмт хэрэг
19
Тендер
19
Төсвийн орлого (%)
18
Хүн амын насны бүтцийн хандлага
17
Аймгийн удирдлагын бодлого, шийдвэр
16
Ил тод байдал
16
Гадаадын төсөл хөтөлбөр
15
Бизнесийн үр ашиг
Хадгаламжийн үлдэгдэл
21
Мэргэшсэн ажиллах хүч
19
Гадаад зах зээл
17
Мэргэшсэн ажиллах хүчний шилжих хөдөлгөөн
15
Чанаргүй зээлийн өрийн үлдэгдэл
15
Санхүүгийн ур чадвар
15
Сургалт
14
Зээлийн өрийн үлдэгдэл
13
Дэд бүтэц
Хорт хавдрын өвчлөлт
20
Эрүүл мэндийн тусламж (их эмч)
20
Төрөлтийн ерөнхий коэффициент
19
Тээврийн хөгжил
19
Ногоон байгууламж
19
Гадаад хэл
19
Музейн үзэгчид
18
Эрүүл мэндийн тусламж (сувилагч)
18
Хүн амын цэвэр өсөлт
18