• БИДНИЙ ТУХАЙ
    • ҮҮСГЭН БАЙГУУЛЛАГЧ
    • ТҮҮХЭН ЗАМНАЛ
    • СУДАЛГААНЫ ТУХАЙ
    • АЙМГУУДЫН ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАРЫН ЧУУЛГАН
    • МЭДЭЭ, МЭДЭЭЛЭЛ
    • ТҮГЭЭМЭЛ АСУУЛТ, ХАРИУЛТ
    • ХОЛБОО БАРИХ

Орхон

Зууны манлай бүтээн байгуулалт Эрдэнэт хот “Эрдэнэтийн овоо”-ны арын сайхан хөндийд 1973 онд шаваа тавьж, 1974 оноос Булган аймгийн Эрдэнэт хороо нэртэйгээр засаг захиргааны нэгжийн хувьд үүсгэн байгуулагджээ. Хурдан тэлж, хүн ам нь огцом өссөн тул хороог 1976 онд Эрдэнэт хот болгон зохион байгуулснаар Монгол улсын гурав дахь том хот болж, хөгжлийнх нь шинэ үе эхэлсэн. Нутаг дэвсгэр, засаг захиргааны нэгжийн өөрчлөлтөөр 1994 онд “Орхон аймаг” болжээ. Орхон аймаг нь Баян-Өндөр, Жаргалант гэсэн 2 сумтай, тэдгээр нь 22 багтай.

Газар зүй

Орхон аймаг нь Монгол улсын төв хойд хэсэгт оршдог бөгөөд Сэлэнгэ, Булган аймагтай хиллэдэг. Далайн түвшнээс дээш 1200 метрт өргөгдсөн. Нийт нутаг дэвсгэрийн 50.2 мянган га нь хөдөө аж ахуйн эдэлбэр газар, 25.1 мянган га нь хот, тосгоны суурин газар, 24.7 мянган га нь ойн сан юм. Хөдөө аж ахуйн эдэлбэр газрын 5300 га нь тариалангийн талбай, 33700 га нь бэлчээр юм.

Уур амьсгал

Эрс тэс уур амьсгалтай бөгөөд өвөлдөө -20°С хэм хүйтэрч, зундаа 30°С хэм хүртэл халдаг. Жилийн дундаж температур нь 0.8°С хэм, хур тунадас ихтэй, жилийн 371.8 мм тунадас унадаг. Дөрөв, тавдугаар сард хамгийн их салхитай, нэгдүгээр сард хамгийн хүйтэн, долдугаар сард хамгийн халуун байдаг.

Онцлог

Баян-Өндөр сум нь засаг захиргааны 21 нэгжтэй, нийт 87837 мянган хүн амтай, 41056 мянган толгой малтай. Хүн амын тоо, эдийн засгийн хүчин чадал, засаг захиргаа бүтцээрээ Монгол улсын хамгийн том сум юм. Орхон аймгийн эдийн засгийн голлох салбар нь уул уурхайн олборлох үйлдвэр юм. Нийт 1700 шахам аж ахуйн нэгжид 34.0 мянган хүн ажиллаж жилдээ 1.0 триллион төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэдгээс 90 орчим хувийг нь жилдээ 25.0 сая тонн хүдэр олборлох хүчин чадалтай Уулын баяжуулах “Эрдэнэт” үйлдвэр дангаараа гаргадаг. Үлдсэн 10 орчим хувь нь цахилгаан дулааны эрчим хүч үйлдвэрлэх, боловсруулах үйлдвэрт ногдож байна.

Эх сурвалж: http://erdenet.mn

ОРХОН
Ерөнхий үзүүлэлтүүд2021Эрэмбэ
Нутаг дэвсгэрийн хэмжээ (мянган км2)0.821
Сумдын тоо (Number of soums)2.0
Хүн амын тоо (мянга)107.85
ДНБ (оны үнээр, тэрбум төгрөг)1878.51
Нэг хүнд ногдох ДНБ (оны үнээр, мянган төгрөг)17431.11
Ажилгүйдлийн түвшин (%)7.012
Инфляц (%)3.416

ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАРЫН ТӨЛӨВ БАЙДАЛ, ЭРЭМБЭ

Байгаль орчны эмзэг байдлын индекc

ӨРСӨЛДӨХ ЧАДВАРЫН ЕРӨНХИЙ ҮНЭЛГЭЭ

ЭРЭМБЭЭР

20202021
Эдийн засгийн тамир тэнхээ31
Засаглалын үр ашиг15
Бизнесийн үр ашиг15
Дэд бүтэц14

ЭДИЙН ЗАСГИЙН ТАМИР ТЭНХЭЭ

20202021
Эдийн засаг33
Эдийн засгийн салбарууд31
Хүн амын амьжиргааны түвшин32
Хөдөлмөр эрхлэлт154

ЗАСАГЛАЛЫН ҮР АШИГ

20202021
Аймгийн төсөв111
Институцийн тогтолцоо47
Бизнесийн эрхзүй65
Нийгмийн тогтолцоо310

БИЗНЕСИЙН ҮР АШИГ

20202021
Бизнесийн орчин12
Хөдөлмөрийн зах зээл, бүтээмж24
Санхүү1110
Менежментийн хэвшил1315

ДЭД БҮТЭЦ

20202021
Үндсэн дэд бүтэц810
Технологийн дэд бүтэц74
Боловсрол, соёл210
Эрүүл мэнд, хүрээлэн буй орчин15

ДАВУУ ТАЛ /ЭРЭМБЭЭР/

Эдийн засгийн тамир тэнхээ
100 га хадлан, бэлчээрийн талбайд ногдох малын тоо
1
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн
1
Дундаж цалин
1
Нэг хүнд ногдох ДНБ
1
Аж үйлдвэр, барилгын салбарын хөгжил
1
Аж үйлдвэрийн салбарын борлуулалт (%)
2
Хадгаламж
2
Худалдааны салбарын борлуулалт
3
Зээл
4
Засаглалын үр ашиг
Төсвийн зарлага (%)
1
Хүний хөгжлийн индекс
1
Тендер
1
Төрийн үйлчилгээ
2
Гадаадын төсөл хөтөлбөр
2
Аймгийн удирдлагын бодлого, шийдвэр
3
Хууль ёс
3
Жендерийн тэгш бус байдлын индекс
5
Албан бус эдийн засаг
7
Бизнесийн үр ашиг
Хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгж
1
Хөдөлмөрийн бүтээмж
1
Гадаад зах зээл
2
Банкуудын зээлийн хүү
2
Бизнес эрхлэгчдийг дэмжигч байгууллагууд
2
Мэргэшсэн ажиллах хүчний шилжих хөдөлгөөн
4
Бизнесийн таатай орчин
4
Хувийн хэвшлийн томоохон аж ахуйн нэгж
5
Зээл авах боломж
5
Дэд бүтэц
Холбооны салбарын нийт орлого
1
Нас баралтын ерөнхий коэффициент
1
Суурин утасны цэг
1
Шатахууны үнэ
1
Сурагч-багшийн харьцаа (цэцэрлэг)
1
Бага боловсролын хамран сургалт
2
Тээврийн хэрэгсэл
2
Дунд боловсролын хамран сургалт
2
Суурь боловсролын хамран сургалт
2

СУЛ ТАЛ /ЭРЭМБЭЭР/

Эдийн засгийн тамир тэнхээ
Малын тоо
21
Эдийн засгийн идэвхтэй хүн ам
19
Эдийн засаг-Бизнес
19
Эдийн засгийн төрөлжилт
18
Хэрэглээний үнийн индекс
16
Эдийн засгийн хөгжлийн түвшин
16
Ажиллах хүчний оролцооны түвшин
15
Хөдөлмөрийн бирж
13
Тариалсан талбай
13
Засаглалын үр ашиг
Төсвийн орлого (%)
21
Орлогын тэгш бус байдал
20
Хүн амын насны бүтцийн хандлага
18
Гэмт хэрэг
17
Шилжих хөдөлгөөн - хот
16
Хүнд суртал
16
Төсвийн орлого, зарлагын харьцаа
16
Шударга бус өрсөлдөөн
16
Бизнесийн үр ашиг
Зээлийн өрийн үлдэгдэл
21
Хадгаламжийн үлдэгдэл
18
Чадварлаг удирдах ажилтан
15
Мэргэшсэн ажиллах хүч
14
Чанаргүй зээлийн өрийн үлдэгдэл
13
Хувиараа бизнес эрхлэх боломж
13
Банк, санхүүгийн үйлчилгээ
13
Дэд бүтэц
Хорт хавдрын өвчлөлт
21
Сурагч-багшийн харьцаа (бага боловсрол)
21
Тээврийн хөгжил
20
Замын чанар
19
Соёлын төвийн хүртээмж
19
Номын сангийн хүртээмж
19
Цэвэр агаар
17
Бүтээн байгуулалт, засвар үйлчилгээ
16
Эрүүл мэндийн салбарын дэд бүтэц
16